Psie zaprzęgi

Spotkanie z psim zaprzęgiem to niezapomniana przygoda. To pokryte białym śniegiem góry, wataha szczekających czworonogów, wyścielone kożuchem sanie… i wyczekiwany z napięciem start do szalonego biegu prosto przez biały puch. To jak powrót do dzieciństwa: czerwonych policzków, rozpromienionych twarzy i drewnianych sanek ciągniętych przez uśmiechniętego Tatę, kiedy na twarzy tyle śniegu ile radości. To nowy wymiar powrotu do natury.

Pies to najwcześniej udomowione przez ludzi stworzenie. Już co najmniej 10 tys. lat temu nasi przodkowie zaprzyjaźnili się z wilkiem szarym i w ten sposób rozpoczęli trwającą po dziś dzień przygodę. Pies dzielił z człowiekiem miejsce przy ognisku, strzegł jego domostwa, towarzyszył na polowaniu... Najwierniejszy przyjaciel, zawsze gotów do poświęceń w zamian za strawę, ciepło i dłoń głaszczącą jego grzbiet, okazał się także wytrwałym podróżnikiem.

Jeszcze zanim wynaleziono koło po świecie jeździły psie zaprzęgi. Wszędzie tam, gdzie leżał śnieg i można było korzystać z sań, były one najpewniejszym środkiem transportu. Na przestrzeni dziejów świat zmieniał się, pojawiały się nowe możliwości i wyzwania. Dziś zaprzęgi nie służą już do transportu, jednak ich wyjątkowe piękno nie pozwala o nich zapomnieć, wciąż istnieją pasjonaci, którzy pielęgnują pradawną tradycję.

Współcześnie do ciągnięcia sań wykorzystywane są: husky syberyjskie, alaskańskie malamuty i husky, japońskie psy rasy akita, psy grenlandzkie, samojedy i kilka innych. W zaprzęgach sportowych najszybsze są eurodogi i greystery, czyli mieszanki psów myśliwskich i chartów.

Psy w zaprzęgu ułożone są w ściśle określonych pozycjach:
  • Lead - jest to pies biegnący na przedzie zaprzęgu. Najlepiej nadaje się na to miejsce pies spokojny, inteligentny i posłuszny. Powinien mieć w sobie duży zapał. Dobry lider potrafi rozpoznać zagrożenie dla zespołu (np. cienki lód).
  • Swing - to pies biegnący za liderem. Jest to dobra pozycja dla psa, który w przyszłości ma zostać liderem.
  • Team - pozycja dla reszty zespołu. Psy na tej pozycji są umieszczone między pozycjami Swing a Wheel. To dobra pozycja dla początkujących i młodych psów.
  • Wheel - pies biegnący z tyłu zaprzęgu, bezpośrednio przed saniami lub wózkiem; na tej pozycji biegną najsilniejsze psy. Biorą one na siebie największy ciężar.


Ciekawe daty:

W 1925 roku (27.01-02.02) psy pociągowe przebiegły 1100 kilometrów z Nenana do Nome dowożąc szczepionkę dla chorych. Dla upamiętnienia tego zdarzenia oraz odwagi i wytrzymałości psów, które pomogły uratować mieszkańców Nome w nowojorskim Central Parku postawiono pomnik psa Balto i zamieszczono napis:

”Dedykowane nieposkromionemu duchowi psów pociągowych, które zimą 1925 roku przebiegły sześćset mil przez śnieg, zdradliwą wodę, arktyczną zamieć, aby dowieźć szczepionkę z Nenana do dotkniętego epidemią Nome.
Wytrzymałość, Wierność, Inteligencja.”


W 1932 roku podczas Olimpiady Zimowej w Lake Placid odbył się pokaz psich zaprzęgów. Starano się o dopisanie tego sportu do zimowych dyscyplin olimpijskich. Plany pokrzyżowała II Wojna Światowa. Psie zaprzęgi zostały wykorzystane podczas działań wojennych. W kilka miesięcy po zakończeniu wojny zorganizowano wielkie zawody w Anchorage i Fairbanks. W roku 1971 stan Alaska ogłosił wyścigi psich zaprzęgów sportem narodowym.

Pierwszy polski wyścig odbył się w Pomiechówku w 1991 roku. Zainteresowanie tym wspaniałym sportem wciąż wzrasta, czego dowodem jest szereg imprez cyklicznie organizowanych w sezonie zimowym (sprinty). Odbywają się także wyścigi długodystansowe: Tropem Wilka - 600 km oraz Rabka 300 km.

Wybrane psy

Ariok - lider, pies grenlandzki
7 lat, tricolor
Brego - swing-dog, pies grenlandzki
6 lat, wilczasty
Nooka - speed-dog, pies grenlandzki
suka, 7 lat, wilczasta
Ra - wheel-dog, pies grenlandzki
suka, 5 lat, płowa